728 x 90

Με την προτομή του Παύλου Μελά η Καβάλα απέτισε τον Δικό της Φόρο Τιμής στον Μακεδονικό Αγώνα

Με την προτομή του Παύλου Μελά η Καβάλα απέτισε τον Δικό της Φόρο Τιμής στον Μακεδονικό Αγώνα

Mεταξύ  1878 και 1913, δόθηκαν εκατοντάδες μάχες στη Μακεδονία για το ποιος θα επικρατήσει. Πολλοί Έλληνες, στρατιωτικοί αλλά και απλοί άνθρωποι, έχασαν τη ζωή τους στις μάχες αυτές. Ξεχωριστή θέση ανάμεσα στους μακεδονομάχους, καταλαμβάνει αναμφίβολα  ο Παύλος Μελάς, ο τραγικός θάνατος του οποίου αφύπνισε το Πανελλήνιο και αύξησε κατά πολύ τη διάθεση συμμετοχής στον αγώνα για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.

Παύλος Μελάς-Η δράση και ο θάνατός του

Ο Παύλος Μελάς γεννήθηκε στη Μασσαλία το 1870, όπου ο πατέρας του Μιχαήλ Μελάς είχε εμπορικές δραστηριότητες. Η καταγωγή της οικογένειάς του ήταν από τον Παρακάλαμο που ανήκει σήμερα στον Δήμο Πωγωνίου Ιωαννίνων και είναι γνωστός ως «κοιτίδα» Ηπειρωτών οργανοπαικτώv.Το 1874 ο Παύλος Μελάς ήρθε με την οικογένειά του στην Αθήνα. Από το 1886 ως το 1891 φοίτησε στη Σχολή Ευελπίδων. Το 1891 αποφοίτησε και ονομάστηκε Ανθυπολοχαγός του Πυροβολικού.

Συνέχισε να συνεργάζεται με άλλους αξιωματικούς στην κατεύθυνση του διαφωτισμού της κοινής γνώμης για τη Μακεδονία και την οργάνωση ένοπλων σωμάτων για αντίσταση στα βουλγαρικά σχέδια.Την άνοιξη του 1904 μαζί με τους συναδέλφους του Αλέξανδρο Κοντούλη, Αναστάσιο Παπούλα και Γεώργιο Κολοκοτρώνη και τους συνοδούς τους, μπήκαν στη Μακεδονία(9 Μαρτίου 1904). Πέρασαν από τη Σιάτιστα και χωριά των Κορεστίων και έφτασαν κοντά στην Καστοριά. Η δράση τους όμως έγινε αντιληπτή από τις οθωμανικές αρχές.

Τον Ιούλιο ο Π. Μελάς μπήκε για δεύτερη φορά στη Μακεδονία, με την πλαστή ιδιότητα του ζωέμπορου (Παύλος Δέδες). Επισκέφτηκε την Κοζάνη και τη Σιάτιστα. Αυτή τη φορά κατάλαβε ότι ήταν απαραίτητη και η αποστολή αντάρτικων ομάδων στη Μακεδονία.
Στις 14 Αυγούστου 1904 ορίστηκε από το «Μακεδονικό Κομιτάτο» της Αθήνας γενικός αρχηγός των τμημάτων της περιοχής Καστοριάς-Μοναστηρίου.

Η παρουσία του σώματος του Π. Μελά, γινόταν δεκτή με ενθουσιασμό από τους Έλληνες κατοίκους των χωριών που περνούσε. Πολλά χωριά της περιοχής της Καστοριάς που είχαν προσχωρήσει με τη βία στην Εξαρχία επέστρεψαν στο Πατριαρχείο. Στο Λέχοβο έφτασε στις αρχές Οκτωβρίου 1904 ο Αλέξης Καραλίβανος με 40 άνδρες. Ήταν 13 Οκτωβρίου 1904.Ο κομιτατζής Μήτρε Βλάχο που δρούσε στην περιοχή, ενημέρωσε τις οθωμανικές αρχές στο Κόνομπλατ. Απόσπασμα από 50 στρατιώτες έφτασε στη Στάτιστα και άρχισε να πολιορκεί το σπίτι όπου βρισκόταν ο Π. Μελάς, ο Λ. Πύρζας, ο Π.Χατζητάσης και ένας Κρητικός. Όταν σκοτείνιασε κι ενώ οι περισσότεροι Έλληνες είχαν διαφύγει, ο Παύλος Μελάς επιχείρησε πρώτος να βγει έξω από το σπίτι όπου είχε βρει καταφύγιο. Χτυπήθηκε όμως από τουρκικό βόλι και λίγο αργότερα, αφού παρέδωσε όλα τα υπάρχοντά του στον Πύρζα ξεψύχησε.
Την είδηση του θανάτου του Π. Μελά τηλεγράφησε στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών ο Φ. Κοντογούρης από το προξενείο του Μοναστηρίου: « Παύλος Μελάς όρμησε πρώτος επικεφαλής ανδρών αυτού οπότε σφαίρα τουρκική πλήξασα αυτόν κατά την οσφυακήν χώραν τον ετραυμάτισε θανατηφόρως».

Η είδηση του θανάτου του Παύλου Μελά συγκλόνισε όλους τους Έλληνες. Ιδιαίτερη ήταν η απήχηση του τραγικού γεγονότος στους συμπαγείς ελληνικούς πληθυσμούς της Μακεδονίας. Σε όλα τα ελληνικά σπίτια της Μακεδονίας ήταν κρεμασμένη η φωτογραφία του.

Η Καβάλα απέτισε τον δικό της φόρο τιμής στον Παύλο Μελά

Η Καβάλα τίμησε το μεσημέρι του Σαββάτου 2 Μαρτίου 2019 τον «Πρωτομάρτυρα της Μακεδονικής Ελευθερίας», Παύλο Μελά, με τα αποκαλυπτήρια της προτομής του ήρωα του Μακεδονικού Αγώνα στον Δημοτικό Κήπο να πραγματοποιούνται παρουσία πλήθους κόσμου, με εκπροσώπους συλλόγων από την Κρήτη μέχρι τον Έβρο.

Ένα όραμα και προσωπικό «στοίχημα» του προέδρου των Δυτικομακεδόνων της Καβάλας, Αλέξη Γούλα με την ορειχάλκινη προτομή του μακεδονομάχου -την οποία φιλοτέχνησε ο γλύπτης, Γεώργιος Κικώτης– να βρίσκεται σε περίοπτη θέση, ενώ η βάση της, από λευκό μάρμαρο Θάσου, είναι μια δωρεά των Αδελφών Τούλη (Μακεδονικά Μάρμαρα) εις μνήμην του πατέρα τους, ιδρυτικού μέλους του Συλλόγου (έτος ίδρυσης, 1981).

 

Νέα σε εικόνες

Πρόσφατα άρθρα

Τοπική επικαιρότητα